Trudności wychowawcze
Wraz z pokonywaniem trudności pracy wychowawczej i osiągnięciami w niej, jest potwierdzeniem ważnego wymagania, jakie Ma-karenko stawia wychowawcy. Powinien on przede wszystkim odznaczać się wiarą w siłę wychowania i w kolektywne wysiłki. Ponadto liczne próby wychowawcy w dziedzinie metod były też odbiciem założeń Makarenki. Wychowawca organizując oddziaływanie wychowawcze przez grupę w różnych dziedzinach działalności i powiązań z innymi grupami i organizacjami w domu i poza nim, realizował zasadę Makarenki, która wymagała przede wszystkim kolektywnego i pośredniego, a nie indywidualnego i bezpośredniego oddziaływania wychowawczego. Wychowawca dobierał i stosował ogólne i szczegółowe metody wychowawcze. Szczególnie warte prześledzenia są współzależności między nimi. Również w innych metodach pracy wychowawcy zawarte jest zastosowanie doświadczeń Makarenki. Widoczne to jest, gdy wychowawca waha się między stosowaniem zdecydowanych.
,
Wychowawca w grupie .